» نظریه نئو فولدینگ و بحث نامکانها

تاریخ : خرداد ۸, ۱۳۸۸ | نویسنده : جواد عباسی | دسته : دسته‌بندی نشده | تعداد بازدید : 1669

مقدمه:

در بدو تولد دیکانستراکشن، آیزنمن – یکی از بانیان این سبک- در نقد مدرن در مقاله ای با عنوان \” مرز میانی\” این چنین نوشته است: (… اگر معماری را بعنوان یک علم قبول داشته باشیم، باید بپذیریم که این علم متناسب با علم و فلسفه ی روز باشد و اکنونیت داشته باشد. …).

من نیز به همین سخن بسنده می کنم و می گویم: جناب آیزنمن دوران معماری مورد تمجید شما نیز همانند سبکهایی نظیر مدرن به پایان رسیده است. معماری امروز خواستار طرحی است متناسب با دغدغه های امروز، نیازمند طرحی است متناسب با تکنولوژی و فرهنگ و … امروزی .

یکی از کلمات کلیدی متن مقاله آیزنمن واژه ی \” اکنونیت\” است که به نظر بنده بکار بردن آن به همراه واژه معماری جای بسی بحث دارد.

معماری امروز در پیچ و تاب عنصری بنام\” دیجیتال و فناوری\” است پس بکار بردن واژه اکنونیت در کنار معماری درست و منطقی نخواهد بود چرا که فناوری دیجیتال و به تبع آن دانش بشری هر لحظه روزنه ای جدید از تکنولوژی و هستی را در برابر ما قرار میدهد که شاید ثانیه ای پیش نبوده است پس می توان نتیجه گرفت معماری تنها متعلق به امروز نیست و دارای وجوهی از گذشته و حال نیز هست.

تکامل و یا تغییر شکل واژگانی چون: زمان، فضا و مکان و پر رنگ تر شدن مفاهیمی چون نامکان سبب شد تا به مطالعه در باره این مفاهیم بپردازم. مطالعاتی که ماه عسل آن ارائه نظریه ای با عنوان \” نئو فولدینگ و نامکانها \” شد.

نئو فولدینگ پاسخی است به انسان عصر سوپر مدرن، انسانی که در یکی از این نامکان ها به دنیا خواهد آمد ، در آن زندگی خواهد کرد و سرانجام در آن، رخت از جهان بر خواهد کند.

ادامه مقاله در ادامه مطلب

سوپر مدرنیته و نا مکان ها:

برای درک بهتر مفهوم \”سوپر مدرنیته و نامکانها\” بهتر است ابتدا به مثال زیر توجه نمائید:

هادی بعد از خروج از خانه به سراغ دستگاه خودپرداز رفت تا کمی پول از دستگاه بگیرد.کارت را در دستگاه قرار داد، دستگاه کارت او را قبول کرد. او- بدون توجه به مبلغ موجودی خود در حساب – مبلغی بیشتر از موجودیش از دستگاه تقاضا کرد و دستگاه بلا فاصله مبلغ موجودی او را به او گوشزد کرد و او این بار کمتر از مبلغ موجودیش انتخاب کرد.دستگاه از او خواست لحظه ای تامل کند،سپس به او یادآوری کرد تا کارتش را بردارد،مبلغ درخواستی را تحویلش داد و سپس از وی تشکر نمود:( از مراجعه تان سپاسگزاریم).

سپس سوار ماشین شد و به منظور خرید به فروشگاه شهروند رفت. بدون کمترین برخوردی با فروشنده یا مدیر فروشگاه به انتخاب مواد و وسایل مورد نیاز پرداخت سپس به سوی در خروجی رفت و اجناس انتخاب شده را روی میز گذاشت فروشنده مبلغ اجناس را جمع زد و در آخر کاغذی کوچک از لای دستگاه بیرون آمد:( جمعا ۱۸۰۰۰۰ ریال)، هادی مبلغ مورد نظر را به تحویلدار داد و خارج شد-بدون اینکه چونه ای زده باشد یا کمترین برخوردی بین متصدیان فروش و او صورت گرفته باشد-.

و…

مثال فوق تصویری است کوچک از وضعیت جوامع کنونی جهان. دنیایی که فن آوری دیجیتال آن را به سوی سوپر مدرنیته کشانده است. و عدم وجود \”هویت\” و \” تعلق\” آن را به مکانی به نام \”نامکان\” تبدیل نموده است و شاید به جرات می توان گفت که در آینده ای نزدیک همین نامکانها به مکان های جوامع بشری سمت و سو خواهند داد!

دنیای عرضه شده در بالا در واقع انسان را در مقابل خودش قرار می دهد(کارت اعتباری هویتی است از فرد و…).

پشت سر گذاشتن فضا:

alt

alt

alt

جهانی شدن در معنای جدید آن، یعنی دنیایی که در حال بیرون آمدن از نطفه انقلاب اطلاعاتی دهه ۱۹۸- است، رابطه انسان ها را با زمان و مکان به طور کامل دگرگون کرد و این دگرگونی بسیار فراتر از دگرگونی های مشابهی بود که پس از دو انقلاب کشاورزی و صنعتی اتفاق افتاد، زیرا در آن دو انقلاب ما بیشتر با جا به جایی فضایی و زمانی و کارکردهای منتسب به آنها سروکار داشتیم، در حالی که در انقلاب سوم، نه فقط مفاهیم فضا و زمان تخریب و به صورتی جدید، پویا و غیر قابل تثبیت نه در شکل و نه در محتوا، دائما تولید و بازتولید می شوند، بلکه رابطه میان این دو با یکدیگر نیز دچار دگرگونی عظیمی می شود که از آن دو، نه دو مفهوم قابل درک به تنهایی بلکه در نهایت مفهومی وارد می سازد: یک فضا – زمان که ذهنیت کنشگر اجتماعی در هر آن با تفسیر خود به آن معنا داده و یا از آن معنا زدایی می کند.

اگر یک مکان را بتوان به مثابه «جایگاهی» هویت بخش، رابطه ساز و تاریخی تعریف کرد، فضایی که نتواند در هیچ یک از این موارد هویتی، رابطه ای یا تاریخی تعریف شود، یک نامکان است. فرضیه ای که در اینجا از آن دفاع می شود آن است که فرا مدرنیته تولید کننده نامکان ها است یعنی فضاهایی که خود به خود مکان های انسان شناختی نیستند و که بر خلاف مدرنیته بودلری، نمی توانند در جاهای قدیمی قرار بگیرند. چنین فضاهایی، فهرست و طبقه بندی شده و به مثابه \”مکان های حافظه\” جایگاهی تعیین شده و مشخص را در آن تشکیل می دهند. جهانی که انسان ها در کلینیک به دنیا می آیند و در بیمارستان از دنیا می روند، جایی که نقاط گذار و اشتغال موقت به صورتی لوکس گرایانه یا غیر انسانی افرایش می یابند(زنجیره هتل ها و کلوب های تعطیلات، اردوگاه های پناهندگان، حومه های حاشیه نشینان در معرض تخریب یا زوال و رو به فساد و… جهانی است که برای فردیت تنها، گذار، موقت بودن و ناپایداری …» ساخته شده است.

تراژدی فرا مدرنیته نیز در هویتی که باید در یک «فضای انسان شناختی» یا شاید ساده تر باشد بگوئیم یک فضای فرهنگی ساخته شود، به صورت کامل شکل نمی گیرد، زیرا در یک فضای «غیر فرهنگی» قرار می گیرد. در یک معنا شاید بتوان گفت که، از میان رفتن مکان را به سود نامکان ، با از میان رفتن هویت و قرار گرفتن نا-هویت ها، یا هویت های کاذب یکی می گیرد.

با این وصف، مسئله شاید پیچیده تر از آن باشد که ما به آن می نگرد، تقابلی که ما میان مکان و نامکان قائل می شود به نظر ما، خود از قالب هایی بیرون می آید که در چارچوب های پیش از ظهور اشکال جامعه پسا مدرن در آخرین تحولات آن شکل گرفته اند، اصولا در چنین موقعیتی حتی تقابل میان فضای واقعی و فضای مجازی را به زحمت می توان در یک تعریف مورد اجماع پذیرفت، زیرا همواره میزان تداخل میان این فضاها به حدی است که تفکیک آنها را جز در قالب های کمابیش روش شناسانه بی معنا می کند.

هر یک از ما با زمانی پر از رخدادها که هم حال و هم گذشته ی نزدیک از آنها مملو است سروکار داریم یا چنین تصور می کنیم که سرو کار داریم.این مملو بودن نمایانگر وضعیتی است که اگر بخواهیم سیاق ذاتی آن، یعنی افراط، را ملحوظ کنیم می توانیم آن را \”سوپر مدرنیته\” بنامیم.

وضعیت سوپر مدرن بیش از هر چیزی بر اساس وجهی از افراط تعریف شده است.چنین تعریفی القا کننده این نکته است که وضعیت مزبور به دلیل تضادهای خود عرصه ای بسیار عالی برای مشاهده و به معنای کامل کلمه موضوعی برای پژوهش انسان شناختی فراهم می آورد.

پس می توان گفت سوپر مدرنیته سکه ای است که پست مدرنیته فقط طرف خط آن را نشان می دهد-عکسی که پست مدرنیته نگاتیو آن است.از نظر سوپر مدرنیته، مشکل اندیشیدن درباره اولین رخداد یعنی زمان از فراوانی بیش از اندازه رخدادهای جهان معاصر ناشی می شود نه از فروپاشی اندیشه پیشرفت که مدتهای مدیدی است حال خوشی ندارد.

دومین تحول با شتاب خاص جهان معاصر و دومین وجه افراط سوپر مدرنیته، فضا است.درباره افراط و زیادگی فضا پیش از هر چیز و کماکان به شکلی کم و بیش متناقض، می توانیم بگوییم که این افراط با کوچک شدن زمین همبستگی دارد، یعنی با هرچه دورتر رفتن انسان در سفرهای فضایی تجسم می یابد.

سومین چهره ی افراط که وضعیت سوپر مدرن را با توجه به آن می توان تعریف کرد واژه ای بنام \”خود\” است و خود تصویری که در نهایت اذعان اوست.

در ذیل به ارائه مهمترین ویژگیهای یک نامکان می پردازیم:

۱٫در فضای نامکان ارتباط افراد بااطرافیانش از طریق واژه ها و متن صورت میگیرد

۲٫کاربر نامکان ، تنها ولی شبیه دیگران، با نامکان رابطه ی متنی دارد به گونه ای که دستگاهای الکترونیکی تصویری از فرد را در مقابل او مجسم می سازند.

۳٫استفاده کننده از نامکان ملزم است به نوعی بی گناهی خود را در بازرسی ها و… ثابت نماید(با کارتهای اعتباری- الکترونیکی و شناسایی).

۴٫ مسافر نامکان در معرض هجوم تصاویری است که موسسات تجاری و… پخش می کنند.

و…

نظریه نئو فولدینگ:

پس از معرفی چشم اندازی کلی از جوامع امروزی بشری و ارائه تئوری قابل استناد به این نظریه،به معرفی نظریه نئو فولدینگ می پردازیم:

می توان گفت نظریه ارائه شده یکی از جدیدترین نظریات مطرح شده در باب معماری است. این نظریه در نقد سبکهایی نظیرفولدینگ مطرح شده است و می تواند دریچه ای نو در برابر طراحان و نظریه پردازان� عصر حاضر بگشاید.

نظریه نئو فولدینگ پاسخی است برای انسان \”سوپر مدرن\” که در بستری بنام \” نامکان\” چشم به جهان خواهد گشود.جهانی که در سلطه عنصری بنام \” دیجیتال\” خواهد بود.

نئو فولدینگ بحثی است در جهت خلاف فولدینگ و واژه مکان به شکل امروزی آن …

فولدینگ ریشه در گیاهی بنام \”ریزوم\” دارد؛ گیاهی که تداعی کننده ی اندیشه ی افقی است.فولدینگ در پی از بین بردن مبناهای فکری تمدن غرب و بالاخص منطق و اندیشه ی ریاضی گونه مدرن است. فولدینگ مغایر با عمود گرایی؛ طبقه بندی و هر نوع سلسله مراتب است. و این در حالی است که در بعضی از مثالها و طرحهای ارائه شده توسط بانیان این سبک هم دارای سلسله مراتب اند و هم عمودگرایی!!(( مثلا بحث در مورد لایه های زمین که بسته به نوع زمین هم بصورت افقی هم مورب و هم در راستای عمود کنار هم قرار گرفته اند)).

در این میان نئو فولدینگ متشکل از فولدهایی است که میتواند بسته به نظر طراح؛ طرح؛ سایت و … بصورتی عمودی یا افقی و یا بصورت آمیخته توسعه یابد.

لایه های افقی نئو فولدینگ می توانند بستری برای طبیعت، جایگاهی برای توقف و حرکت انسان و همچنین مکانی برای تکنولوژی روز باشند.در عوض لایه یا لایه های عمودی می توانند برای شاخص نودن عنصری متضاد با عناصر موجود در لایه های افقی بالا روند یا جایی برای قرار گیری تابلوهای تبلیغاتی دیجیتال- ساعتهای کامپیوتری و یا صفحات lcd باشند.

نئو فولدینگ در صدد تعریف جدیدی از فضاست…فضایی برای انسان فردا یا به عبارت بهتر\”انسان سوپر مدرن\”.


بطور کلی می توان گفت:

نئو فولدینگ تفکری است بر موقعیت جهانی شدن در ساختارهای جدید آن، از جمله در ساختارهای زمانی – مکانی ناآشنای آن که ممکن است به نظر بسیاری آشنا بیاید. اما در واقع بیشتر از آنکه« مکانی» برای زایش یک هویت باشند، «نامکانی» برای از میان بردن هویت ها هستند مثل سالن های ترانزیت فرودگاه ها. شاید بتوان گفت ما امروز همه و در همه زمان ها و همه مکان ها در عین خال در نامکان ها و نا زمان هایی نسبی زندگی می کنیم، بدون آنکه این شیوه زندگی لزوما به ابهام و گمگشتگی و بحران هویتی منجر شود اما شکی نیست که این درکی کاملا جدید نسبت به فضا و زمان و رفتارهای منطبق با آنها را می طلبد که در اکثریت ما هنوز وجود ندارد. درک این امر نیاز به نگاهی جدید به جهان دارد که آن را در ماهیت پیچیده اش و در تداوم فرهنگ در قالب های بیولوژیکی – اجتماعی اش به صورت جهان های موازی فیزیکی – مجازی بفهمیم که کاری ساده نیست و همچون انقلاب های فناورانه پبشبن نیاز به گذشت نسل های متمادی و خو گرفتن انسان ها با شرایط جدید و پدید آمدن نهادها و سازوکارهایی مناسب برای مدیریت جهان در این اشکال جدید دارد.

مبانی نظری و فکری سبک نئو فولدینگ:

۱٫بکار گیری منطقی فولد ها در جهتهای مختلف عمودی و افقی و… و عدم تاکید بر افق گرایی مطلق!!

۲٫دیدگاه پوزیتیویسم و خوشبینی به علم و فناوری دیجیتال

۳٫توجه به آینده و طراحی معماری متناسب با فرهنگ زمان

۴٫انعطاف پذیری در همه ی جهات

۵٫آشفتگی و پیچیدگی

۶٫پایداری و تجدید پذیری

۷٫احترام به کاربر، سایت و انسان بعنوان نمادهای جدای ناپذیر در نئو فولدینگ

۸٫استفاده از رنگهای روشن نظیر سفید در بدنه ی بنا ها

۹٫توسعه و کشیدگی طبیعت و تکنولوژی بر روی فولدهای طراحی شده

۱۰٫طراحی مکانهایی مناسب بر رو یا زیر فولدها برای حرکت کردن، نشستن و…

۱۱٫ صلب بودن و عدم انتقال احساس تعلق به کاربر و در عین حال دارا بودن تعامل سازنده با رفتار او.

۱۲٫کاهش برخورد انسان با انسان به کمترین حد بوسیله عناصر دیجیتال و فناوری

۱۳٫استفاده از عناصر عصر دیجیتال بمنظور تبلیغات و…

۱۴٫نمایش انسان بعنوان روح معماری زمان در طول پروسه طراحی

۱۵٫تعامل و در صورت نیاز تقابل بین گروه های کاربران

۱۶٫توجه به سایت و تعیین دسترسی های متاسب ویژه برای سواره ها و پیاده ها

۱۷٫ نمایش فراوانی زمان، فضا و ارائه تصویر و متنی از خود انسان بعنوان� شاخصه های دوران سوپر مدرنیته.

۱۸٫توجه به اقلیم بعنوان یکی از مهمترین اصول خلق فضا

منابع و ماخذ:

۱٫نامکانها- مارک اژه

۲٫پست مدرنیته و معماری- امیر بانی مسعود

۳٫ فضاهای عمومی و خصوصی شهر- علی مدنی پور

۴٫ مبانی و معانی در معماری معاصر غرب- وحید قبادیان

  • » حجم فایل : مگابایت
  • » نوع فایل :
  • » دسته فایل : دسته‌بندی نشده
  • » رمز عبور : www.engplus.ir
  • » فایل مورد نظر در " " قسمت آماده دانلود از لینک زیر می باشد.

یک نظر

  1. salam aval az hame ozr mikham man be keyboard farsi dastresi nadaram.
    hamintor ke negahi ejmali be matlabi ke bala neveshte shodeh endakhtam aval az hame motevajjeh shodam k dar hichkojaye matlab manabe qeyd nashodeh va nazariat e shakhsie nevisande va naqle qolha az manabe qabele tashkhis nist. be alaveye inke mabaahesi ke risheye theory daran osoolan ba estefade az 3-4 manba ke aqallan 2 tash baz nevisie manabeye gostarde digari hast qable basto bahse chandaani nist, ba basandeh kardan be yek jomle ya yek kalame be esme namakan nemishe ba bardashthaye shakhsio adabiaate tragic matlabi elmi tahvil dad
    mesali ke rajebe Hadi va karte ATm esh matrah kardin neshani az bi hoviatie ensan e emrooz ya adame vojoode makaan nist.. agar be taarife hoviat ya hamoon Identity rojoo konid hich bani bashari hanooz ba tavajjoh be in taarif ba mesali ke shoma zadin bi hoviat va ya dochar be bohran e hoviat nist.
    conceppt va asaasan chegoonegie shekl girie un va yaa estefaadeh az ma’na dar faza, form va makangheseye salhaye sal dar honar va memarist. ba estenaad be nazariat e Gilles Deleuze paye gozar e FOLDING THEORY, folding faqat mokhtas be Rhizom va Layer nist dooste aziz. Shoma matter, Coil, Monad, Allegory va kheyli az zirmajmooe haye bahse folding ro nadideh nagirid..
    man shakhsan rajebe neo folding motale’e nakardam vali hatman khaaham kard.
    moteassefaneh didgahaye sathie enteqaadi ke aadate jameye farhangie keshvar e ma shodeh, az har ensani aaleme jame’ va az har ketaabi daeratolmaaarefe nazariehaye falsafi dar miare…

    khoondan e in matlab basi jaaye na omidi dare
    midoonam az khoondan e comment e man narahat mishid amma haqiqatan sade tarin osoole research va neveshtan ke qeyde reference dar har qesmat az neveshte hast dar in matlab bechesh nemikhore va in khodesh tahodoode kheyli ziaadi arzeshe academic ya hatta yek discussion e nazari ro az in neveshte saqet mikoneh.
    vaqtetun bekheyr

نظر بگذارید

سوال امنیتی را جواب دهید *